آموزش مبتنی بر شایستگی ها یا صلاحیت ها(CBT)

جواد پورکریمی(استادیار دانشگاه تهران)

آموزش مبتنی بر شایستگی یا صلاحیت ها بر اساس یک سیستم مبتنی بر ویژگی های مورد انتظار کارکنان طراحی می شود. در چنین شرایطی عملکرد از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است و ارزشیابی از عملکرد از مولفه های اساسی استقرار شایسته سالاری به حساب می آید. صلا حیت یا شایستگی عبارتست از خصوصیات و رفتارهایی که منجر به اثربخشی فرد در محیط شغلی می‌شود. مک کللند (1993) شایستگی را ویژگی های انسان که با موفقیت شغلی ارتباط دارد می داند. مک لگان(1990) نیز شایستگی را صلاحیت های شخصی که برای تولید برونداد با کیفیت ضروری است تعریف کرده است.شایستگی‌ها عبارتند از روش، مهارتها، توانایی‌ها و رفتارهایی که یک کارمند در کارش به کار می‌گیرد و اهرم های کلیدی مرتبط با کار هستند که برای دستیابی به نتایج مرتبط با راهبردهای کار سازمان ضروری است(موسسه مدیریت منابع انسانی خدمات عمومی کانادا، 1999). بوزیتس شایستگی را به منزله ترکیبی از انگیزش،‌ صفات، مهارت و جنبه ای از نقش اجتماعی یا تصویر فرد از خود یا پیکره دانش مرتبط با کار تعریف کرد. به عبارتی، او شایستگی را ویژگی های بنیادین یک فرد می دانست، ویژگی هایی که به گونه ای علی به عملکرد اثربخش یا برتر در یک شغل مربوط می شوند(بوزیتس،1982). شایستگی به شیوه‌های مختلفی تعریف شده‌ است اما اغلب مدل ها شامل عناصر (مبانی) و دانش ، مهارت ها ، قابلیت ها(KSA)، ویژگی‌های شخصی، رفتارها و صلاحیت‌هایی است که مرتبط با اهداف سازمانی است و نقش کلیدی در دستیابی به اهداف دارند. اساسا خصوصیت افرادی که می‌توانند به معیارهای اثر بخشی دست یابند، شایستگی‌های آن افراد خوانده می‌شود. یعنی افراد شایسته افرادی هستند که الگوی رفتاری مطلوبی را ارایه می‌دهند . لذا می توان اذعان داشت CBT یک نظام آموزشی مبتنی بر صلاحیت ها یا شایستگی های افراد می باشد که مبتنی بر مولفه های موفقیت های شغلی می باشد که به صورت زیر می توان نمایش داد: